بر او واجب است شك دارد ، مثل اينكه نمىداند روز جمعه نماز جمعه بر او واجب است يا نماز ظهر ، بايد بر اساس اين اصل به گونه‌اى عمل كند كه مطمئن شود تكليف را انجام داده است ، يعنى : هم نماز ظهر را بخواند و هم نماز جمعه را . اصل احتياط بر دو قسم است : 1 - اصل احتياط عقلى . 2 - اصل احتياط شرعى . - اصل احتياط عقلى : اصل احتياط عقلى عبارت است از حكم عقل به لزوم خروج از عهدهء تكليف منجز ، در صورتى كه ممكن باشد . مبنا و دليل اين اصل ، قاعده معروف « الاشتغال اليقينى يستدعى الفراغ اليقينى « 1 » » يا قاعده « دفع ضرر محتمل » است . توضيح اينكه : عقل حكم مىكند كه هركجا و در هر موردى كه احتمال ضرر اخروى وجود دارد بايد انسان از آن عملى كه احتمالا باعث ضرر اخروى مىشود پرهيز كند و احتياط كند به گونه‌اى كه آن ضرر احتمالى را از خود دفع نمايد . مثلا اگر يقين داشته باشد كه در روز جمعه نماز بر او واجب است ، ولى نمىداند آيا نماز ظهر واجب است يا نماز جمعه ؟ در اين‌گونه موارد ترك هركدام از دو نماز موجب احتمال ضرر اخروى است . بنابراين عقل مىگويد : احتياط كن و هر دو را بخوان و همين‌طور در مثال فوق اشتغال ذمه يقينى است پس فراغ ذمه نيز بايد يقينى باشد و اين حكم عقل است .

--> ( 1 ) يعنى هرگاه به طور يقين تكليف بر ذمه انسان ثابت شد ، بايد به طور يقين از عهدهء تكليف خارج شود . براى آگاهى بيشتر به « الموسوعة الفقهية » ج 1 ، ص 431 مراجعه شود .